Республиканың өөредилге албан черлеринде Тыва дылдың хүнүнге тураскааткан хемчеглер болуп эгелээн. Школачылар янзы-бүрү мөөрейлерде киржип, тыва дылдың сайзыралының, ону кадагалап арттырарының дугайында санал-бодалдарын чугаалап турарлар.
Аян Донгак, Кызыл хоорайның 9 дугаар школазының өөреникчизи:
   Мен бодаарымга, дылдың сайзыралы биле тыва чогаал тудуш харылзаалыг. Классиктиг тыва чогаалчыларның номнарындан дыка хөй чүүлдерни билип ап, Тываның культурлуг-төөгүлүг амыдыралы-биле таныжар бис. Ооң-биле чергелештир янзы-бүрү чылдарда чоннуң ажыглап чораан сөстери номнарда кирген болгаш, үе аайы-биле өскерлип турар. Ёзулуг-ла шын тыва дылды улуг чогаалчыларывыстың номнарындан номчуп болур. Чижээлээрге, К-Э. Кудажының "Уйгу чок Улуг-Хем", М. Кенин-Лопсанның "Буян-Бадыргы" деп чогаалдары.
   Оон аңгыда арага, наркомания дээн ышкаш багай чаңчылдарны сойгалаан, кадык амыдыралды суртаалдаан чогаалдар хөй.