Революция мурнудагы Тывага школа, өөредилге, бижик, парлалга, эмнелге чок турган. Ол хамаан чок чээрби чылдарның уезинде безин культура талазы-биле республика кончуг кошкак хөгжээн.

1928 чылда чуртка үш эмчилиг чүгле чаңгыс эмнелге чери турган болза, 1943 чылда 15 эмнелгелер, 45 эмчи пунктулары болгаш 10 аптекалар ажылдап турар аппарган.

1930 чылда совет эртемденнериниң күжү-биле тыва национал бижикти латин алфавитке үндезилеп чогааткан. Ол – тыва улутсуң культуразының төөгүзүнде эргилделиг, революстуг чаалап алыышкын. Национал бижикти чогаатканы тыва улустуң чаа культуразын шапкын хөгжүдериниң эгезин салган.

Бижикти чогааткан соон дарый, бижик билбес чорукту узуткаар дээш демисел бүгү Тывага калбарган. Школаларның, өөренкчилериниң база башкыларның саны чыл тудум-на өскен болгаш 1941 чылда Тывага 4 солун, 2 сеткүүл үнүп, ном парлалгазы элээн сайзыраан. ТАР-га эртем-шинчилелдиң албан черлери (эртем комитеди, архив, музей, кодээ ажыл-агыйының дуржулга станциязы) ажылдап эгелей бергилээн.

Тыва бижик чогааттынган соонда организастаан бижик өеренириниң бөлгүмнери, чайлаг школалары болгаш эң ылаңгыя солуннар редакциялары литературлуг билиглерниң, база одаглары апаргылаан. Национал бижикти чогаатканы-биле чергелештир тыва авторларның шүлүктери, чечен чүүлдери, чечен чугаалары көстүп келгилээн.

#ирнш #минобрнаукирт #100летТНР #тывадыл #годнаукиитехнологий
Источники: Тыва литератураның допчу төөгүзү, 1964 ч.